Doğu Akdeniz’de Yeni Hibrit Cephe: Denizaltı Elektrik/Veri Hatları ve Kıbrıs–Girit Ekseninde Türkiye’nin Kıta Sahanlığı Çakışma Atlası (2026–2030) ​

YÖNETİCİ ÖZETİ / EXECUTIVE SUMMARY

​Yönetici Özeti (Türkçe)

​Bu stratejik rapor, Doğu Akdeniz’deki güç mücadelesinin hidrokarbon arama faaliyetlerinden deniz tabanı kritik altyapılarına—yüksek gerilimli elektrik kabloları (Great Sea Interconnector - GSI) ve kıtalararası fiber optik veri koridorlarına (East to Med Data Corridor - EMC)—evrilmesini analiz etmektedir. Çalışma, 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin (UNCLOS) 79. maddesinde güvence altına alınan "açık deniz kablo döşeme serbestisi" ile sahildar devletlerin kıta sahanlığı üzerindeki egemen araştırma ve güzergâh onaylama hakları arasındaki yapısal çatışmayı ortaya koymaktadır.

​Kıta Sahanlığı ve Güzergâh Çakışması: İsrail, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve Yunanistan ekseninde planlanan iletim hatları, Türkiye’nin Birleşmiş Milletler nezdinde deklare ettiği kıta sahanlığı sınırları (28°00’00” D - 32°16’18” D) ve 2019 Türkiye-Libya Deniz Yetki Alanları Mutabakatı hattı ile doğrudan kesişmektedir.

​Sahadaki Fiili Müdahaleler ve Proje Tıkanıklığı: Ankara’dan diplomatik izin alınmaksızın sahaya sürülen sismik/batimetrik etüt gemilerine (Ievoli Relume, Fugro Gauss, Ocean Link) Türk donanması ve karşı-NAVTEX bildirimleriyle yapılan müdahaleler, tek taraflı oldubittilerin uygulanamayacağını göstermiştir. Bu durum, Fransız yüklenici Nexans örneğinde olduğu gibi teslimat takvimlerini 2029 sonrasına erteleterek projelerin finansal ve teknik sürdürülebilirliğini kilitlemiştir.

​Kıbrıs'ın Askerileşmesi ve 1960 Düzeninin Erozyonu: GKRY’nin insani yardım koridorlarını araçsallaştırarak Batılı askeri unsurlara lojistik ve harekât üssü açması, ABD'nin savunma ambargosunu kaldırması ve tek taraflı savunma paktları kurması; 1960 Garanti ve İttifak Antlaşmaları ile tesis edilen anayasal statükoyu ve bölgesel kuvvet dengesini ihlal etmektedir.

​Stratejik Çözüm: 3.000 metreyi aşan derin hendekler ve diplomatik krizler nedeniyle milyarlarca avroluk maliyet tuzaklarına dönüşen bu hatların en rasyonel, güvenli ve ekonomik güzergâhı UNCLOS Madde 123 iş birliği zemininde Türkiye ve KKTC’nin dahil edildiği Anadolu kara kütlesi transit koridorudur.

​Executive Summary (English)

​This strategic report examines the tectonic shift of geopolitical competition in the Eastern Mediterranean from conventional seabed hydrocarbon exploration to undersea critical infrastructure—namely high-voltage direct current (HVDC) power lines (Great Sea Interconnector - GSI) and intercontinental fiber-optic communication backbones (East to Med Data Corridor - EMC). The study exposes the structural collision between the "freedom to lay submarine cables" enshrined in Article 79 of the 1982 United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS) and the sovereign rights of coastal states over their continental shelf regarding survey procedures and route delineations.

​Jurisdictional Collision: The maritime trajectory connecting Israel, the Republic of Cyprus (RoC), and Crete directly traverses Turkey’s continental shelf registered with the United Nations (28°00’00” E - 32°16’18” E) and the 2019 Turkey–Libya Maritime Delimitation corridor.

​Operational Engagements and Project Stagnation: Unauthorized geophysical and bathymetric surveys conducted by foreign vessels (Ievoli Relume, Fugro Gauss, Ocean Link) without Turkey’s prior consent have triggered immediate naval and counter-NAVTEX responses. These frictions have paralyzed implementation schedules, compelling prime contractors such as France’s Nexans to delay cable delivery beyond 2029.

​Militarization of Cyprus and Legal Erosion: The transformation of Southern Cyprus into an operational hub for Western military deployments under humanitarian pretexts, coupled with the lifting of the U.S. arms embargo, fundamentally erodes the constitutional status quo and power equilibrium established by the 1960 Treaty of Guarantee.

​Strategic Outlook: Avoiding the Turkish continental shelf forces infrastructure routes into extreme bathymetric trenches exceeding 3,000 meters, multiplying financial, technical, and hybrid security risks. A cooperative framework under UNCLOS Article 123 integrating mainland Turkey and the Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC) remains the only feasible, secure, and cost-effective pathway for Eastern Mediterranean connectivity.

Tam metni indirmek için dosyaya tıklayınız

PB-2026.01.pdf

PDF dosyasını indir • 1.98MB