top of page

Avrasya'dan Ortadoğu'ya savaşın analizi

  • Yazarın fotoğrafı: Hasan Bülbül
    Hasan Bülbül
  • 18 Haz 2025
  • 2 dakikada okunur

Ortadoğu'da başlayan savaşın avrasya'da yaşanan çatışmalarla ilişkisi güvenlik denklemine dayanmaktadır. Rusya'nın küresel bir güç haline gelmesini ve bunu korumak nedeniyle oluşturduğu güvenlik stratejisi Ortadoğu'nun ilerisine kadar taşınmaktadır. Batıda Ukrayna doğuda Çin ve orta doğuda ise İran'ı ön alan olarak kullanmaktadır. Her ne kadar Çin'e karşı güvensizlik sorunu yaşasa da son dönemde Çin ile iyi bir partner olduğu söylenebilir. Rusya'nın, Ukrayna'nın Avrupa hayali ve NATO düşüncesini tehlikeli görme nedeni de budur. İran noktasında ise devrimden sonra bile Rusya'ya gelen sert mesajlar dikkate alınmamış aksine İran'a karşı her daim anlayışlı ve işbirliği sürdürülmüştür.

Çünkü Türkiye'nin NATO müttefik olması ve inişli çıkışlı bir politika sergilemesi Rusya'yı İran'la ittifakı zorunlu kılmıştır. Keza Rusya Kırım ilhak ederek Karadeniz'in güvenliğini eline almıştır. Kırım Karadeniz'in Bir nevi güvenlik noktasıdır.

Bu tavır devletlerin savunma hattının ileriye taşınarak içerideki güvenliğin daha üst noktaya gelmesini sağlama isteğinden doğmaktadır. Bu duruma Amerika'nın çitleme politikasını örnek verebiliriz. Sovyet Rusya ve Demir perde ülkelerini NATO ile sınırlandırıp gerek güvenlik ve gerekse fikir ihracını engelleme düşüncesinde idi. Büyük devletlerin bu düşünceleri bölgede sürekli olarak bir savaş ve çatışma ortamını doğurmaktadır.

Türkiye açısından güvenliği ileri taşıma Fikri ise Arap baharının Suriye'ye

sıçramasından sonra gerçekleşti. Suriye'de Tampon bölge oluşturarak sınır hattında bir terör devletinin oluşmasını engellemeye çalışmıştır. Bu noktada Amerika desteğini bekleyen Türkiye büyük bir yanılgı içine girmiştir. Özellikle Ahmet Davutoğlu döneminde izlenen proaktif Suriye politikası büyük bir başarısızlığa uğramıştır. Düzensiz Bir göç ve terör gruplarına karşı Amerika'nın büyük desteği Türkiye'nin askeri olarak bölgede daralmasına neden olmuştur. Rusya'nın Suriye'de varlık göstermesinden sonra olay daha büyük noktalar taşınmıştır. Ukrayna Savaşı'ndan sonra Rusya'nın Suriye'deki güçlerini çekmesi ile birlikte Suriye'de Yeni bir yapılanmaya girmiş ve günümüzdeki Özgür Suriye yapısı oluşmuştur. Colani tarafından yürütülen yeni Suriye yönetimi İsrail ve YPG'ye karşı beklenen sert adımları atmamıştır. Bugün yaşanan İran ve İsrail Savaşı'nda olası İran yenilgisinde İsrail'in ateşi Türkiye sınırına taşıyacak bir suriye yönetimi olduğu gözlemlenmektedir. Keza yönetimin kurulduğu ilk günden itibaren, İsrail Golan tepeleri üzerinde büyük bir işgal girişimi başlatmıştı.


Büyük devletlerin ilerlettiği güvenlik duvarını ileri safhaya alınması düşüncesi İran'da vekil güçlerle sağlanmaktaydı. Ancak İsrail bugün yaşanan krizi çok öncesinde kurgulayarak bütün vekil güçleri fiilen bitirme noktasına getirmiştir. Lübnan Hizbullahını büyük bir ajanlık çalışması ile yok etme aşamasına getiren İsrail, Hamas liderlerini öldürerek örgütlerin savunmasını kırdı. Yemen'de bulunan Husiler'in liderini ise geçtiğimiz günlerde öldürerek örgütü çıkmaza soktu. Yani İsrail İran'a gelmeden önce İran'ın vekil güçlerini yok etmiştir. Böylelikle İran sürekli olarak vekil üzerinden verdiği cevabı artık devlet olarak vermektedir.

Bugün yaşanan İran İsrail savaşının en büyük göz ardı edilen gerçeği de budur İsrail esasında daha öncesinden ve hazırlıklı olarak savaşı başlatmıştır. Süreç bir anda bir kriz olarak değil planlı olarak ilerlemektedir. Sahaya süreçten önce yerleştirilen Mosad ajanları da İsrail için hedefleri hazırlamaktadır. Bunun nedeni yukarıda da zikrettiğimiz gibi güvenlik hattının iç alandan karşı tarafta başlamasıdır. Bugün İsrail'in hava savunması isfehandan başlıyor oluşu açık şekilde bunu gösteriyor.


Yeni savaş stratejilerini ve savunma hatlarını iyi anlayan, yöneten devletlerin kazandığı bir dönemdeyiz. Çin'in büyüyen gücü ile borçlandırma taktiği ile Afganistan ve Orta Asya devletlerini işgal etmesi de yine bu düşüncenin ürünüdür. Emperyalizmin yeni metodu budur.

Yorumlar


bottom of page